رابطۀ ظریف تصمیم‌گیری و عزت نفس

تصمیم‌گیری و عزت‌نفس.

این دو واژۀ به‌ظاهر جدا از هم اغلب اوقات سازۀ شخصیت ما را می‌سازند.

تصمیماتی که می‌گیریم پایه و اساس عزت‌نفس ما هستند و شکل‌گیری عزت‌نفس به وجود آورندۀ شخصیت ماست.

ما با تصمیمات درست یا غلطی که می‌گیریم هر بار بخشی از عزت‌نفس خود را رشد می‌دهیم یا لگدمال می‌کنیم.

ارتباط این دو به‌هیچ‌عنوان قابل‌انکار نیست اما می‌توان گفت خیلی وقت‌ها دیدگاه اشتباه ما نسبت به رابطۀ عزت‌نفس و تصمیم‌گیری باعث می‌شود بخش بزرگی از هویت خود را پیدا نکنیم یا به‌غلط آن را گم کنیم.

 

هر تصمیمی که می‌گیریم از دو بخش تشکیل‌شده است:

  1. فرآیند
  2. نتیجه

فرآیند تصمیم‌گیری را می‌توان بخش بزرگی در نظر گرفت که درنهایت به بخش کوچکی به نام نتیجه منتهی می‌شود.

از این نظر فرآیند را بخش بزرگ و نتیجه را بخش کوچک می‌نامم که ما روی فرآیند تصمیمات خود تا حد زیادی کنترل داریم اما روی نتایج تصمیم‌گیری نه.

مشکل در عزت‌نفس هم اغلب در نادیده گرفتن حجم این دو بخش اتفاق می‌افتد.

وقتی به نتیجۀ موردنظر نمی‌رسیم خود را نالایق، ناشایست، نادان، کم‌کار و کم‌سواد می‌نامیم و به دلیل عدم رسیدن به نتیجۀ مطلوب شروع به خودسرزنشی می‌کنیم.

از طرفی وقتی نتیجۀ کار مطلوب ماست، خود را تشویق می‌کنیم و بیهوده اعتمادبه‌نفس پیدا می‌کنیم.

مشکل هر دو این دیدگاه‌ها این است که متمرکز بر نتیجه است نه فرآیند.

ما بر روی نتیجه اشراف و کنترل خاصی نداریم و نباید آن را ملاک رضایت یا عدم رضایت خود قرار دهیم.

چیزی که ما روی آن کنترل داریم، فرآیند انجام کار است.

تعریفی که ما از تصمیم‌گیری درست و غلط داریم هم اغلب متمرکز بر نتیجه است.

به این معنا که وقتی نتیجه خوب است تصمیم‌گیری را درست می‌دانیم و وقتی نتیجه نامطلوب است، انتخاب را غلط می‌پنداریم.

درحالی‌که تعریف تصمیم‌گیری درست بیشتر به این مضمون نزدیک است:

تصمیم درست تصمیمی است که فرآیند درستی برای آن طراحی‌شده است فارغ از اینکه نتیجه چیست.

پس با این توضیحات می‌توانیم بگوییم یکی از اصول اتیکت در رفتار با خود این است که تشویق یا خودسرزنشی را منطبق با فرآیند تصمیم‌گیری کنیم نه نتیجۀ آن.

یعنی در رفتار درست با خودمان، تمرکز اصلی باید روی بخش قابل‌کنترل باشد نه قسمتی که روی آن کنترلی نداریم.

این‌گونه است که عزت‌نفس ما به درستی رشد می‌کند و به‌اشتباه لگدمال نمی‌شود.

فرآیند است که مشخص می‌کند باید خود را تشویق کنیم یا دست به کارِ سرزنش خود شویم نه نتیجۀ خوب یا بد حاصل از تصمیم‌گیری.

عضویت در کانال تلگرام ناهید عبدی

پاسخ دهید